صفحه اصلی ارتباط باما درباره ما رایانامه خبر خوان

مجلس نهم: آیۀ دوم دربارۀ «نون و قلم»

آیه دوم:

«ن و القلم و ما یسطرون»[1]

«قسم به نون و قسم به قلم و آنچه خواهد نگاشت»

أمّا تفسیر «نون»:

در تفاسیر[2] معانی مختلفی برای نون ذکر نموده‌اند:

تفسیر اول: اسم مبارك حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، چنانچه در كتاب خصال از حضرت صادق عليه السّلام فرمود: عن أبى جعفر عليه السلام قال: ان لرسول الله صلى الله عليه و آله عشرة أسماء، خمسة في القرآن و خمسة ليست في القرآن، فأما التي في القرآن محمد و احمد و عبد الله و يس و ن.[3]

رسول خدا را ده اسم است: پنج در قرآن است و پنج در قرآن نيست. امّا آنها كه در قرآن است عبارتند از: محمد، احمد، عبد اللّه، يس، ن. و پنج كه در قرآن نيست: فاتح، خاتم، كاف، مقفى، حاشر.

تفسیر دوم: «ن» لوحی از نور است، چنانکه در مجمع البيان می‌نویسد: «ن» لوح من نور و روى مرفوعاً الى النبي صلى الله عليه و آله و سلم. [و در حديث مرفوع از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمايد: «ن» لوحى است از نور.]

تفسیر سوم: نفس کلیه، چنانکه در بعضی تفاسیر مثل تفسیر مولی عبدالرزاق کاشانی آمده است.

تفسیر چهارم:  نصرت الهی بر انبياء و مؤمنان.

تفسیر پنجم: اسم ماهى(حوت)، و مراد اسم جنس. و تخصيص ذكر آن به اعتبار آنكه از آيات غريبه الهى است، چه در آب ايجاد، و در آب زندگانى و اگر خارج شود، مى‏ميرد.

تفسیر ششم: اشاره به اسم نور:

در كتاب خصال صدوق از أمير المؤمنين عليه السلام نقل شده که فرمودند: فقال رسول الله صلى الله عليه و آله: …  و اما النون فنون و القلم و ما يسطرون، فالقلم قلم من نور و كتاب من نور في لوح محفوظ يشهده المقربون.[4]                       

تفسیر هفتم: اشاره به كلمه «كن».

أمّا تفسیر «قلم»:

تفسیر اول: مطلق قلم

علامۀ طباطبایی در تفسیر المیزان مراد از «قلم و  آنچه خواهد نگاشت» را مطلق قلم دانسته‌ و فرموده‌اند:

«أقسم سبحانه بالقلم و ما يسطرون به و ظاهر السياق أن المراد بذلك مطلق القلم و مطلق ما يسطرون به و هو المكتوب فإن القلم و ما يسطر به من الكتابة من أعظم النعم الإلهية التي اهتدى إليها الإنسان يتلو الكلام في ضبط الحوادث الغائبة عن الأنظار و المعاني المستكنة في الضمائر، و به يتيسر للإنسان أن يستحضر كل ما ضرب مرور الزمان أو بعد المكان دونه حجاباً»[5]

«خداى سبحان در اين آيه به قلم و آنچه با قلم مى‏نويسند سوگند ياد كرده، و از ظاهر سياق برمى‏آيد كه منظور از قلم مطلق قلم، و مطلق هر نوشته‏اى است كه با قلم نوشته مى‏شود، و از اين جهت اين سوگند را ياد كرده كه قلم و نوشته از عظيم‏ترين نعمت‏هاى الهى است، كه خداى تعالى بشر را به آن هدايت كرده، به وسيله آن حوادث غايب از انظار و معانى نهفته در درون دلها را ضبط مى‏كند، و انسان به وسيله قلم و نوشتن مى‏تواند هر حادثه‏اى را كه در پس پرده مرور زمان و بعد مكان قرار گرفته نزد خود حاضر سازد، (مثل اينكه حادثه قرنها قبل، همين الآن دارد اتفاق مى‏افتد، و حوادث هزاران فرسنگ آن طرف‏تر در همين جا دارد رخ مى‏دهد).

تفسیر دوم: قلم اعلی

در بعضی تفاسیر آمده است که: مراد از قلم، همان قلم اعلی است، چنانکه این معنی از بعضی روایات استفاده شده است.

 

[1]. (قلم/6)

[2]. تفسير اثنا عشري، ج‏13، ص: 260

[3]. نور الثقلين، جلد 5، صفحه 387.

 

[4]. نور الثقلين، جلد 5، صفحه 387.

[5]. الميزان في تفسير القرآن، ج‏19، ص 368.

ارسال نظرات

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

  • آرشیو

  • خبرنامه روزانه

  • Copyright © 2014 معارف الهیة
  • I footnotes